ŁADOWANIE

Wpisz aby wyszukać

Najnowsze Technika

Betonowanie obiektów podziemnych

Podziel się

Betonowanie obiektów podziemnych.

Wielokrotnie padają pytania – jak wykonywano betonowanie obiektów podziemnych? Pytania dotyczą obiektów podziemnych na terenie RIESE, niemniej odnoszą się do innych tego typu obiektów.

W jaki sposób dostarczano mieszankę betonu z kruszywem oraz gdzie ją przygotowywano? Świadkowie mówią o transportowaniu betonu rurami – jak więc go tłoczono, poziomo czy pionowo? Na jakie odległości? Jak zalewano przestrzenie pomiędzy szalunkami a skałą? Jak wykonywano izolację wodną? Jak wyglądało zbrojenie w betonie?

Jest bardzo wiele pytań. Postaram się odpowiedzieć na nie na podstawie dostępnych materiałów i mojej wiedzy.

Konstrukcje szalunków do betonowania ścian obiektów podziemnych.

Fot 1. Betonowanie podziemi Spiegel.tv
Fot 1. Betonowanie podziemi Spiegel.tv
Fot 2. Etapy szalowania i betonowania chodnika
Fot 2. Etapy szalowania i betonowania chodnika
Fot 3. Etapy szalowania i betonowania chodnika metoda belgijska
Fot 3. Etapy szalowania i betonowania chodnika metoda belgijska

Poniżej przykład betonowania dwuetapowego.

Fot . Betonowanie dwuetapowe podziemi

Przygotowanie mieszanki betonowej.

W niektórych obiektach przygotowywano mieszankę do betonowania bezpośrednio w podziemiach z wykorzystaniem betoniarki wprowadzonej do nich, tak jak na Fot 1. Mogło to wynikać z potrzeby szybkiego zabezpieczenia obudową betonową niestabilnego odcinka lub części obiektu, który miał być wykończony przed drążeniem dalszych jego części.

Jednak w większości przypadków prace betoniarskie wykonywano po wydrążeniu chodników określonego bloku. Zabudowywano szalunki i dopiero po ich wykonaniu zalewano całość. Wiązało to się z bardzo dużym zapotrzebowaniem na mieszankę betonową. Aby sprawnie wykonać to zadanie, budowano przed wjazdami do obiektów podziemnych węzły betoniarskie oraz instalowano kruszarki (Fot 2-4).

Więzień Sitkowski dostarczał z placu koło Hipodromu w Książu jesienią 1944 roku gotowe elementy szalunków zestawem – traktor Buldog z dwoma przyczepami, przed sztolnie na poziomie -50. Do końca roku i jego ewakuacji, nic nie było wybetonowane. Zabudowywano tylko szalunki w podziemiach.

Fot 5. Zaplecze budowy obiektu podziemnego Arch. Buchenwald
Fot 5. Zaplecze budowy obiektu podziemnego Arch. Buchenwald
Fot 6. Węzeł betoniarski 1 Arch. Buchenwald
Fot 6. Węzeł betoniarski 1 Arch. Buchenwald
Fot 7. Węzeł betoniarski 2 Arch. Buchenwald
Fot 7. Węzeł betoniarski 2 Arch. Buchenwald

Dostarczanie mieszanki betonowej do podziemi

I tu teraz pojawiały się pytania – w jaki sposób, z tych węzłów transportowano beton do wypełnienia szalunków w podziemiach?

Niektórzy świadkowie twierdzili, że transportowano w kolebach, a potem wlewano do pionowych rur z góry obiektu do podziemi. O czymś takim mówił Tadeusz Słowikowski. Twierdził, że więźniowie transportowali gotową mieszankę z placu w miejscu Hipodromu w Książu, do szybu na parkingu za Hotelem w Książu – w kolebach. Mieszając ją ciągle przez cała drogę deskami. I zwieszoną w szybie technicznym rurą, wlewano do podziemi.

Dlaczego więc przy sztolni nr 2 na poziomie -50 w Książu byłą zainstalowana kruszarka i węzeł betoniarski i po co w takim razie miano by wozić wagonikami na taką odległość – z Hipodromu, mieszankę betonową?

Prawda jest inna.

Przygotowywano na tych węzłach betoniarskich beton z wykorzystaniem surowca skalnego z podziemi, zmielonego na kruszarkach. Potem faktycznie transportowano kolibami z tych węzłów, ale do podziemi i tam dopiero wlewano z koleb do pomp do betonu i rurami wtłaczano w szalunki.

.

Fot 8. Pompa do betonu. Arch. Tomasz Jurek
Fot 8. Pompa do betonu. Arch. Tomasz Jurek
Fot 9. Pompa do betonu stanowisko zalewania. Arch. Tomasz Jurek
Fot 9. Pompa do betonu stanowisko zalewania. Arch. Tomasz Jurek

Beton z pompy podawano do szalunku rurami stalowymi łączonymi na szybkozłączki Fot 10. Maksymalna odległość podawania do 200m Fot 11. Wysokość tłoczenia przy odległości 100m to 20m wysokości.

Fot 10. Rury do transportu betonu Arch. Tomasz Jurek
Fot 10. Rury do transportu betonu Arch. Tomasz Jurek
Fot 11. Zasięg podawania betonu z pompy Arch. Tomasz Jurek
Fot 11. Zasięg podawania betonu z pompy Arch. Tomasz Jurek

Połączone odcinki rur układano – od pompy, poziomo, a potem skośnie na konstrukcji podtrzymującej nad szalunki Fot 12. Dalej pustą przestrzenią pomiędzy szalunkami i stropem. Tak betonowano kolejne sekcje szalunków.

Fot 12. Sposób podawania betonu rurami nad strop szalunku chodnika Arch. Tomasz Jurek
Fot 12. Sposób podawania betonu rurami nad strop szalunku chodnika Arch. Tomasz Jurek

Ponieważ nie posiadam dokumentów dotyczących konstrukcji szalunków, sposobów izolowania, odprowadzenia wody, itp. konstrukcji niemieckich, muszę dla zobrazowania posłużyć się rysunkiem technicznym wykonania betonowych ścian chodników w czeskich obiektach podziemnych. Uważam, że analogia jest bardzo duża.

Fot 13. Wykonanie chodnika w twierdzy Dobrosow Czechy Źród. Správa pevnosti Dobrošov 549 21 Česká Čermná
Fot 13. Wykonanie chodnika w twierdzy Dobrosow Czechy Źród. Správa pevnosti Dobrošov 549 21 Česká Čermná

Co warto zauważyć i jest bardzo istotne, a widać to na czeskim rysunku technicznym. Dotyczy to faktu, iż nie wypełniano betonem przestrzeni ścian do górotworu. Stosowano dwie ściany szalunkowe, wewnętrzna i zewnętrzną. Pomiędzy zewnętrzną ścianą szalunkową a górotworem pozostawiano pustą przestrzeń, którą wypełniano drobną skałą dopiero po betonowaniu. Ta przestrzeń zapewniała odprowadzenie wody – przez rury do kanałów ukrytych w spągu chodnika. Identycznie jest w chodnikach budowanych przez Niemców. Jest tam, także zastosowana hydroizolacja z papy bitumicznej klejonej na smołę. Taką warstwę wykonywano po wewnętrznej stronie, zewnętrznej ściany szalunkowej.

W czeskiej konstrukcji mamy jeszcze blachy zabezpieczające, montowane na specjalną zakładkę. Nie jest mi wiadomo, aby podczas wykonywania odwiertów badawczych w podziemiach Riese wystąpiła gdzieś taka blacha zabezpieczająca.

Podczas wierceń w ścianie chodnika PAN pod zamkiem Książ w roku 2012, w trakcie badań „Komora Weisa”, w otworze nr 4 stwierdziliśmy co następuje – ściana ma 40cm grubości, z zatopionym pojedynczym zbrojeniem. Od strony górotworu zbutwiały szalunek zewnętrzny i rumosz skalny wypełniający przestrzeń pomiędzy betonową ścianą a górotworem.

Co zatem z laniem mieszanki betonowej w pionowe rury?

Lano pionowo od góry – grawitacyjnie. Jednak nie stosowano tej metody w przypadku budowy kompleksów podziemnych lecz bunkrów naziemnych.

Poniżej ilustracja takiego sposobu podawania mieszanki betonowej.

Fot 14. Podawanie mieszanki betonowej rurami parcianymi Arch. Tomasz Jurek
Fot 14. Podawanie mieszanki betonowej rurami parcianymi Arch. Tomasz Jurek

Powyższy artykuł nie jest tekstem naukowym, ani pełnym opracowaniem tematu.

© Licencja na publikację
© Wszystkie prawa zastrzeżone

5 1 oceń
Ocena
Tomasz Jurek

Jestem pasjonatem historii i eksploratorem. Od wielu lat, poznaję i staram się wyjaśnić - tajemnice Dolnego Ślaska. Przyszedł czas, aby udostępnić tę wiedzę innym.

  • 1
Subskrybuję i wyrażam zgodę na pobranie moich danych - adres e-mail
Powiadom o
guest
1 Komentarz
najstarszy
najnowszy
Odpowiedzi zwrotne
Zobacz wszystkie komentarze
Zbigniew
Zbigniew
25 grudnia 2021 12:25

Super

1
0
Co myślisz? Proszę o komentarz.x